అస్తిత్వ ఉద్యమ సాహిత్యానికి అస్తిత్వమేది? --Maddirala Siddartha

November 19, 2012

వాస్తవానికి రిజర్వేషన్ల వర్గీకరణ డిమాండ్‌ న్యాయబద్ధమైనదే కానీ ఏ విధంగా పంచుకోవాలి అనేది ఇప్పుడున్న ప్రధాన సమస్య. సాహిత్యం విషయానికి వస్తే నిన్న మొన్న దాకా దళితులపెై వివక్షకు ఏదో రూపంలో నిరసన తెలియజేయడం దళిత రచయితల దినచర్యగా ఉండేది. కానీ ఈ రోజు ఆ పరిస్థితి లేదు. వివక్షకు గురెైన వ్యక్తి మాలో, మాదిగో చూసి అప్పుడు తమ దృక్పథాన్ని రచయితలు వ్యక్తపరుస్తున్నారు. కొద్దిమంది రచయితలు స్పందించడం మానేశారు. ఇందుకు కారణం- ఏం రాస్తే ఆ కవిని ఏ కవిగా (మాల, మాదిగ) ముద్ర వేస్తారో అన్న అభద్రతా భావం వారిలో ఏర్పడింది.

తెలుగు సాహిత్య అధ్యయ నం ప్రారంభమై దాదాపు కొన్ని వందల సంవత్సరాలు అవు తోంది. లభిస్తున్న ఆధారాల ప్రకా రం, సాహిత్య చరిత్రకారుల అభి ప్రాయం ప్రకారం నన్నయ యుగం తో లిఖిత సాహిత్యం ఆరంభ మయింది అనుకుంటే, ఆనాటి నుండి ఈనాటి వరకు ఎన్నో యుగాలుగా, ఎన్నో ప్రక్రియలుగా, ఎన్నోవాదాలుగా పరిణామం చెందుతూనే ఉంది. ఈ క్రమంలో భాగంగా ఆధునిక సాహిత్యం అవతరించింది. ఆధునిక సాహిత్యంలో అంతర్భాగంగా వచ్చిన అస్తిత్వ సాహిత్య ఉద్యమాల్లో ప్రముఖమైనది ‘దళిత సాహిత్యం’. ఇది 1980ల్లో ప్రారంభమైంది. దళిత సాహిత్యం ఆరంభమైన మొదట్లో దాని వాడి, వేడి చూసి, అది తెచ్చిన భావ, భాష, వస్తు, శిల్ప, రూప వెైవిధ్యాన్ని చూసి కొన్ని వందల సంవత్సరాల తెలుగు సాహిత్యానికి సవాలుగా మారుతుందని చాలామంది సాహితీ విమర్శకులు భావించారు.

దీంతో పాటు కొన్ని యుగాలుగా కొనసాగుతూ వస్తున్న తెలుగు సాహిత్య నియమ నిబంధనలను ఖండిస్తూ సాహిత్య అంతిమ ప్రయోజనం సమాజశ్రేయస్సు అని, తద్వారా సాహిత్య అంతిమ లక్ష్యం నెరవేరుతుందనీ తెలియజెప్పే దిశగా దళిత సాహిత్యం బయలుదేరింది. దళిత సాహిత్య లక్ష్య, లక్షణాలను పరిశీలించిన సాహిత్య, సామాజిక మేధావిలోకం, సాహిత్య విమర్శకులు భవిష్యత్తులో ప్రతి అస్తిత్వ, ప్రాంతీయ సాహిత్యాలకు దళిత సాహిత్యం మార్గదర్శకంగా మారే అవకాశం ఉందని భావించారు. సాహిత్య విమర్శకుల, రాజకీయ విశ్లేషకుల అంచనాలకు ఏమాత్రం తీసిపోని విధంగా దళిత సాహిత్యం తన ఆశయాన్ని అన్ని విధాలా నెరవేర్చింది. దళిత సాహిత్యం ప్రారంభమైన మొదట్లో తాను ఎంచుకున్న లక్ష్యానికి, విధానానికి సర్వత్రా కృషి చేసింది. సాహిత్య యుగ ప్రస్థానంలో 19వ శతాబ్దం నుండి సాహిత్యం అంటే అస్తిత్వ సాహిత్యమనే ఆశాభావాన్ని సాహితీ విమర్శకులకు కలిగింపచేసింది.

రానున్న సాహిత్య యుగమంతా అస్తిత్వ కవితా యుగం అని ముద్ర వేసుకొంది. దళిత సాహిత్యం ఏర్పాటు అయి ఈ లక్ష్యం సంపూర్ణంగా నెరవేరుతున్న రోజుల్లో, రేపో మాపో రాజ్యాధికారం సాధిస్తామన్న ఆశాభావంతో దళితులు తమ ఉద్యమాన్ని ముందుకు తీసుకుపోతున్న తరుణంలో, తరతరాలుగా దారిద్య్ర రేఖకు దిగువన బతికిన దళిత ప్రజలు, అంటరానితనాన్ని ఇన్నాళ్ళు అనుభవించిన దళిత ప్రజలు బానిస సంకెళ్ళన్నంటిని తెంచుకుని ప్రధాన జీవన స్రవంతిలోకి వస్తున్న సమయంలో, మాల, మాదిగ అంతర్గత యుద్ధాలు మొదలయ్యాయి. ఈ యుద్ధాలే మాదిగ రిజర్వేషన్‌ పోరాట సమితి, మాల మహానాడు! మాదిగ రిజర్వేషన్‌ పోరాట సమితి సామాజిక న్యాయం వెైపు కొనసాగినా, అది తెచ్చిన డిమాండ్‌ న్యాయబద్ధమైన మాట వాస్తవమే అయినా, ఈ ఉపకులాల అంతర్గత పోరు దళిత అనెైక్యతకు, దళిత సాహిత్య స్తబ్దతకు, దళిత ఉద్యమ వెైఫల్యానికి దారి తీసిందనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు. 

రిజర్వేషన్‌ పంపిణీ వివాదాలవల్ల దళిత ఉప కులాల మధ్య అనెైక్యత మాత్రమే కాకుండా, ఒకరిపెై ఒకరు వివిధ రూపాల్లో దాడులకు దిగడం వరకు పరిణతి చెందింది. క్రమంగా ఇది సాహిత్య రంగంలో కూడా చోటుచేసుకుంది. కంచికచర్ల, కారంచేడు, చుండూరు, వేంపెంట, నీరుకొండ వరకు దళిత ఉద్యమకారులుగా, దళిత మేధావులుగా అగ్రకుల సమాజంలో ఖ్యాతి గాంచినా, పొట్టిలంక, లక్ష్మింపేట సంఘటనల సమయానికి దళిత ఉద్యమకారుల గళం, దళిత కవుల కలం చీలిపోయాయి. 

మాల, మాదిగ మేధావులుగా- మాల, మాదిగ కవులుగా సమాజంలో కొత్తరూపాన్ని తమకు తామే ఆవిష్కరించుకున్నారు. ఇది ఒక విధంగా ఆహ్వానించదగిన శుభపరిణామమే. అస్తిత్వ ఉద్యమాల్లో ఎవరి అస్తిత్వం గురించి వారు మాట్లాడడం, రాయడం మంచిదే కానీ, అది శృతి మించి సోదర కులాలన్నీ ఒకదానిపెై ఒకటి దాడికి దిగడం వలన లాభం కంటే ఎక్కువ నష్టం వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఇటువంటి ప్రమాదమే దళిత ఉద్యమంలో, దళిత సాహిత్యంలో చోటుచేసుకుంది. ఇన్నాళ్ళు దళిత పేరుతో చెలామణి అయిన మేధావులు, కవులు ఇప్పుడు తమ లక్ష్యాన్ని మరచి వారికి వారే పోటీ పెంచుకుంటున్నారు. ఉపకులాల మధ్యా పోటీని పెంచుకోవడం వల్ల దళిత ఉద్యమం ఎటు పయనిస్తోందో ఒకసారి మేధావి లోకం అవలోకనం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఉద్యమంలో, సాహి త్యంలో కుల చెైతన్యం రావడం, ఆ దిశగా సాహిత్య రచన చేయడం ఎవరి జీవినవిధానాలను వారు సాహిత్యంలో వస్తువులుగా సృజనీ కరించడం ఆహ్వానించదగ్గ విష యమే. 

కానీ అది స్థాయిని మించి సోదరకులాల మీద దాడికి దిగడం, ఉద్యమం, సాహిత్యం అంతా తమదే అని ఒకరికి ఒకరు వాద, ప్రతి వాదాలు విసురుకోవడం, తమ కులమే గొప్ప అని తమకు తామే సర్టిఫికేట్లు ఇచ్చుకోవడం- ఈ వాదాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ మరో కులం కూడా అంతా తామే అంటూ సర్టిఫి కెట్లు ఇచ్చుక్వోడం ఈ రోజు అటు ఉద్యమంలో, ఇటు సాహి త్యంలో జరుగుతోంది. వాస్తవానికి దళితఉద్యమ, సాహిత్య నిర్మాణంలో అన్నికులాల వారి సమ ప్రాధాన్యత ఉన్నదన్న విషయాన్ని దళిత మేధావిలోకం, దళిత సాహితీలోకం విస్మరించకూ డదు. 

రిజర్వేషన్ల సమాన పంపిణీయే సామాజిక న్యాయం అనే నినాదంతో దళిత రిజర్వేషన్లలో వర్గీకరణ జరగాలని కొందరు, రిజర్వేషన్లను వర్గీకరించడం అంటే దళితులను విభజించి పాలించడమేనని, కనుక ఏకీకరణ కావాలని కొందరు చేపట్టే ఉద్యమంలో జాతి ప్రయోజనాలు ఏమో కానీ సొంత ప్రయోజనాలు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు- వర్గీకరణ, ఏకీకరణ ఉద్యమ ప్రస్థానంలో స్పష్టమవుతుంది. వర్గీకరణ కావాలని మాదిగలు- వారి ఉపకులాలు తెలుగుదేశం పార్టీని ఆశ్రయిస్తే, ఏకీకరణ కావాలని మాలలు, వారి ఉపకులాలు కాంగ్రెస్‌ను ఆశ్రయించారు. ఇది ఆసరాగా తీసుకొని ఆ రెండు రాజకీయ పార్టీలు తమ తమ స్వలాభాల కోసం ఆయా కాలానుగుణంగా దళితులపెై విభజించు పాలించు సూత్రాన్ని ప్రయోగిస్తున్నాయి.వాస్తవానికి రిజర్వేషన్ల వర్గీకరణ డిమాండ్‌ న్యాయబద్ధమైనదే కానీ ఏ విధంగా పంచుకోవాలి అనేది ఇప్పుడున్న ప్రధాన సమస్య. సాహిత్యం విషయానికి వస్తే నిన్న మొన్న దాకా దళితులపెై వివక్షకు ఏదో రూపంలో నిరసన తెలియజేయడం దళిత రచయితల దినచర్యగా ఉండేది. కానీ ఈ రోజు ఆ పరిస్థితి లేదు. వివక్షకు గురెైన వ్యక్తి మా, మాదిగో చూసి అప్పుడు తమ దృక్పథాన్ని రచయితలు వ్యక్తపరుస్తున్నారు.

కొద్దిమంది రచయితలు స్పందించడం మా నేశారు. ఇందుకు కారణం- ఏం రాస్తే ఆ కవిని ఏ కవిగా (మాలో, మాదిగ) ముద్ర వేస్తారో అన్న అభద్రతా భావం వారిలో ఏర్పడింది. కొంతమంది రచయితలు బహుజన వాదాన్ని బలోపేతంచేసే పనిలో బిజీగా ఉన్నారు. దళితుల మధ్య ఐక్యత లేనప్పుడు బహుజంవాదం ఎలా బలపడుతుంది అనేది ప్రశ్న! చాలా మంది మాదిగ మేధావులు, రచయితలు చాలా స్పష్టంగా తాము పలానా అని ముద్ర వేసుకొని సాహిత్యంలో తమ స్థానాన్ని సుస్థిరపరచుకున్నారు. మాలలు ఏ వాదాన్ని బలపరచాలో తెలియక తమ కలాలను నిద్రపుచ్చుతున్నారు. ఇది ఇలాఉంటే, విశ్వవిద్యాలయాలు అధ్యయన కేంద్రాలుగా ఉంటూనే తమ కులప్రభావాన్ని చాటుకుంటున్నాయి. భావి దళితజాతి నిర్మాణానికి పూనుకోవాల్సినవారే దళిత అనెైక్యతకు ఆజ్యం పోస్తున్నారు. ఇవన్నీ తెలియని గ్రామీణ దళితప్రజానీకం అటు మాదిగల మీటింగులకు, ఇటు మాలల మీటింగులకు పోతున్నారు. 

ఎందుకు పోతున్నారో వారికి ఇప్పటికీ తెలియదు. ఏదో బాబాసాహెబ్‌ అంబేడ్కర్‌ ప్రసాదించిన రిజర్వేషన్ల ద్వారా కొద్దో గొప్పో దళిత యువత విద్యారంగంలోకి, రాజకీయ రంగంలోకి ఇప్పుడిప్పుడే వస్తున్నది. అలాంటి వారికి చేదోడు వాదోడుగా దళిత మేధావిలోకం ఉండాలి. కనుక ఇప్పుడెైనా ఇది గమనించి మాల, మాదిగ మేధావులు, రచయితలు, కవులు, కళాకారులు దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని రిజర్వేషన్లు పంచుకోవాలా వద్దా, పంచుకుంటే ఏవిధంగా పంచుకోవాలి, జోన్లవారీగానా, లేక ప్రాంతాల వారీగానా, లేక జనాభా ప్రాతిపదికనా, లేక క్రీమిలేయర్‌ విధానం ద్వారానా- అనేది ఏదో ఒకటి ఇరువర్గాల ప్రజలకు సమ్మతంగా ఉండేలా నిర్ణయించుకుంటే మంచిది. లేకపోతే ఎన్ని దండోరా ఉద్యమాలు చేసినా, ఎన్ని మాల మహానాడు ఉద్యమాలు చేసినా అవి కేవలం అగ్రకుల రాజకీయ పార్టీల ప్రాభవానికి బాసటగా నిలుస్తాయే తప్ప, దళిత ప్రజలకు ఒరిగేది ఏదీ లేదు. 

ఎప్పుడెైతే ఈ ఉద్యమం ఒక శాశ్వత పరిష్కారానికి వస్తుందో, అప్పుడు ఉద్యమానికి సాధనంగా సాహిత్యంకూడా తన ధోరణి మార్చుకుని, మాల, మాదిగ కవులుగా చెలామణి అవుతున్న రచయితలంతా అంతర్గతంగా తమ తమ కుల ప్రస్థానాన్ని, తమ సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలను కాపా డుకుంటూనే ‘మేం దళిత కవులం’ అని గర్వంగా చెప్పుకుని, దళిత సాహిత్య చరిత్ర పుననిర్మాణానికి మార్గదర్శకులవుతారు. కుల అస్తిత్వాల గురించి సాహిత్యంలో చర్చించడం మంచిదే కానీ దళిత కులాల అన్నింటి సంస్కృతీ ఇంచుమించు ఒకే విధంగా ఉంటుంది. కనుక ఆ దిశగా రచనలు చేస్తే దళిత ఉద్యమం, దళిత సాహిత్యం బలపడే అవకాశం ఉంటుంది. అప్పుడే అది దళిత ఉద్యమ, సాహిత్యాలను భుజాన వేసుకుని మోయబోతున్న యువతకు ఆదర్శప్రాయంగా ఉంటుంది. 

ఇది జరగకపోతే భవిష్యత్తులో దళిత సాహిత్యానికి, దళిత ఉద్యమాల అస్తిత్వానికి- అస్తిత్వమే కరవవుతుంది.బాబా సాహెబ్‌ అంబేడ్కర్‌ చెప్పినట్లు రెండు వర్గాల మధ్య విభేదాలొస్తే ఏదో ఒక వర్గం మిగిలి, మరో వర్గం నాశనం అవుతుంది. అదే ఒక వర్గంలో రెండు శిబిరాల మధ్య విభేదాలొస్తే చివరకు వర్గం నాశనం అవుతుంది. ఒకే సిద్ధాంతం, ఒకే సమాజం, ఒకే పోరాటం చేసే వ్యక్తుల మధ్య, సంస్థల మధ్య మిత్ర వెైరుధ్యం ఉండాలి కానీ శత్రువెైరుధ్యం ఉండకూడదు. ఏ అగ్రకులాల చేతిలో దళితులు ప్రాణాలు పోగొట్టుకుంటున్నారో అదే అగ్రకులాన్ని ఆశ్రయించి తమకు న్యాయం కావాలనడంలో- తాము ఉదయం లేచినప్పటినుండి జపించే ఆత్మగౌరవం ఏమవుతుందో దళిత ప్రజానీకం ఒకసారి ఆలోచించుకుంటే మంచిది. 

బహుజన రాజ్యం రావాలని చాలా మంది ప్రసంగాలు, పుస్తకాలు రాస్తూన్నారు. ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలువు అన్న తీరున ఇంట్లో సమస్యను పరిష్కరించకుండా బయట బహుజనులకు ఏం బోధిస్తాం? కొద్దో గొప్పో చెైతన్యం ఉన్న దళిత కులాలు విడిపోయి ఒంటరిగా బతుకుతుంటే ముందు అది పరిష్కరించకుండా బహుజన రాజ్యం ఏవిధంగా బలోపేతం అవుతుంది అనేది ప్రశ్న. దళిత ఉపకులాల మధ్య పోరును పరిష్కరించకుండా బహుజనరాజ్యం బలోపేతం కావడం, దళితులకు రాజ్యాధికారం రావడం మరికొన్ని ఏళ్ళపాటు అది కేవలం నినాదాలకు, సమావేశాలకు, మీడియాలో ప్రకటనలకు పరిమితం అవుతాయి తప్ప, ఎప్పటికి ఆచరణలో సాధ్యం కాదు. ఇప్పటికైనా మించిపోయిందేమీ లేదు, రానున్న ఎన్నికల సమయానికి ఈ వర్గీకరణ, ఏకీకరణ ఉద్యమాల తీరు తెన్నుల్ని క్షుణ్ణంగా సమీక్షించి, వాటి పరిష్కారానికి సరెైన మార్గాన్ని ఎంచుకుని రాజ్యాధికార సాధన దిశగా దళిత బహుజన మేధావులు, కవులు, కళాకారులు, పరిశోధకులు పయనించాలి.

Surya News Paper Dated : Nov -19-2012 

వైకల్యం వైఫల్యం కాదు

ప్రపంచంలో పనికి రాని వాడంటూ ఎవరూ ఉండరు. అలాగని అందరూ తెలివైన వాళ్లే ఉండరు. తెలివికి, తెలివి తక్కువ తనానికి మధ్యనే జీవితం. చేయడానికి, చేయలేకపోవడానికి మధ్యలోనే మనం. మనం చేయగలిగినది ఎవరైనా చేయలేకపొతే మనం వాళ్ల కన్నా గొప్ప వాళ్ళం అనుకోవడం సర్వ సాధారణమైపోయింది. అయితే వికలాంగులను అర్థం చేసుకోడానికి ఐరిస్‌ అనే ఆవిడ ఏమంటారంటే ‘‘కూర్చున్న చోటి నుండి లేవలేకపోవడం శారీరక సమస్య ఐతే, అలా లేవలేక పోవడానికి సరైన సహకారాన్ని అందించకపోవడమే అసలైన వైకల్యం’’ అంటారు. అందుకే సమాజంలో ఎవరు ఏ పని చేసినా, చేయలేకపోయినా దాని వెనుక సమాజం పాత్ర ఎంతైనా వుంటుంది. ఈ వికలాంగుల దినోత్సవం (డిసెంబర్‌ 3) సందర్భంగా మనం వారికి ఎంతవరకు సహాయపడుతున్నాం. ప్రభుత్వాలు వారి ఏ విధమైన న్యాయం చేకూర్చుతున్నాయి వంటి పలు అంశాలను తెలుసుకుందాం...

సాధ్యమైనంత వరకు మనం వికలాంగు లు అనే పదం మన వాడుక భాషలో వాడడం లేదు. ఇంగ్లీషులో మాత్రం హేన్డీ క్యాప్డ్‌, డిజేబుల్డ్‌, ఫిజికల్లీ చాలెన్జ్‌డ్‌ అని రకర కాల పదాలలో వాడుతూ ఉంటాం. కాని చాలామందికి ఎందుకు ఏ పదాన్ని వాడుతు న్నామో తెలియదు. అలాంటి సమయాల్లో ఒక్కోసారి మంచి ఉద్దేశ్యాన్ని చెడుగాను, చెడు ఉద్దేశ్యం మంచిగాను చెప్పే ప్రమాదం వుంది. కాబట్టి ఈ పరిస్థితి నుండి బయటపడే ప్రయ త్నానికి ఈరోజే నాంది పలుకుదాం.

వికలాంగులకు సహకారం, ప్రోత్సాహం అం దిస్తే... ఎవరైనా ఎంత ముందుకైనా వెళ్ళగల రు అనే సత్యాన్ని మనమంతా తెలుసుకోవాలి.

నిజమైన సామర్థ్యం గురించి చర్చించుకుంటే ఎవరు ఎవరినీ తక్కువగా చూడలేం. అలా అర్ధం చేసుకోలేక కొన్ని తరాలుగా కొంత మంది పై నిర్లక్ష్యంగా సామర్థ్యం అని చెప్పి, చేయగలిగిన వాళ్ళను కూడా అసమర్థులుగా మార్చిన సమాజం నుండి బయటికి వచ్చి అందరినీ అర్థం చేసుకొనే సమాజం వైపు మన పెద్ద వాళ్లు ప్రారభించిన అడుగులు ముందుకు తీసుకు వెల్లడానికి ఈరోజే నిర్ణయం తీసుకుందాం.

1992 లో యునైటెడ్‌ నేషన్స్‌ వికలాంగుల సహాయార్థం వికలాంగుల దినోత్సవాన్ని ప్రా రంభించింది. అప్పటి నుండి ప్రపంచ వ్యాప్తం గా జరుపుకుంటున్నాం. వికలాంగులు మాన సికంగా ఆధైర్యపడకుండా ఆత్మస్థైర్యంతో అన్ని రంగాలలో ముందుకు దూసుకెళ్లాలి. వికలాం గులకు ఈ రోజు క్రీడలను నిర్విహస్తున్నారు. వికలాంగ క్రీడాకారులు సాధారణ క్రీడాకా రులకు ఏమాత్రం తీసిపోకుండా ఆత్మస్థైర్యం తో క్రీడలలో పాల్గొనాలి.

వికలాంగుల పట్ల మన బాధ్యత!

పుట్టిన రోజు, పెళ్లి రోజు, అమ్మల రోజు, నాన్నల రోజు మరియు ప్రేమికుల రోజు. ఈ రోజుల్లో మనం ప్రత్యేకంగా వారి గురించి అలోచించి, వాళ్ళను కొనియాడి, మన బాధ్యతను గుర్తు చేసుకొంటాం. మరి ఈరోజు (డిసెంబరు) వికలాంగుల గురించి అలోచించి మన బాధ్యతలేమిటో తెలుసుకుందాం.

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మన దేశం లోని వికలాంగుల సంఖ్య 2 కోట్ల 19 లక్షలు. మొత్తం జనాభాలో 2.1 శాతం వికలాంగులు న్నారు. వికలాంగులు తమ దైనందిన కార్య క్రమాలు చేసుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదు ర్కొనువారు, వికలాంగులను ప్రస్తుతం 11 రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు. పూర్తి అంధత్వం, పాక్షిక అంధత్వం, చెవిటి మూగ, భాషణలో పం, శారీరక వికలాంగులు, బుద్ధిమాద్యం, కండరాల క్షీణత, బహుళ వైకల్యం, అభ్యసన లోపం, ఆటోస్టిక్‌ స్పెక్ట్రం డిజార్డర్‌. 1981 ని ఐక్యరాజ్య సమితి అంతర్జాతీయ వికలాంగుల సంవత్సరంగా ప్రకటించింది. 

వికలాంగుల కోసం పార్లమెంట్‌లో వికలాంగుల హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1995 చేయబడింది. ఇది 1996 ఫిబ్రవరి 7 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది. వికలాంగులు జిల్లా మెడికల్‌ బోర్డు వారిచే జా రి చేయబడిన వికలాంగ ధ్రువపత్రం తీసుకో వాలి. ప్రభుత్వం విద్యాపరంగా అందిస్తున్న సేవలు, అన్ని ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు ర్యాంపు సౌకర్యం, వికలాంగులందరికి ఉచిత పాఠ్య పుస్తకాల పంపిణీ, వికలాంగ విద్యార్థులకు స్కాలర్‌షిప్‌లు, ఇతరుల సహాయంతో పాఠ శాలకు వచ్చే వారికి ఎస్కార్‌ అలవెన్సు, తీవ్ర వికలాంగత్వంతో ఉన్న వికలాంగులకు ఇంటి వద్ద విద్య బోధన, వికలాంగులకు అవసరమై న పరికారాలు. ఉదాహరణకు వీల్‌ చైర్స్‌, ట్రైసైకిల్స్‌, వినికిడి యంత్రాలు, బ్రెయిలీ పలకలు ఉచితంగా పంపిణీ. 

వికలాంగులకు ఎస్‌ఎస్‌సి, ఇంటర్‌ పరీక్ష ఫీజులు చెల్లింపులో మినహాయింపు, బధిరులు, అంధులకు పాస్‌ మార్కులు 20 మాత్రమే. ఇతర సదుపాయా లు ఇంటి నిర్మాణం కోసం రుణం, ఇంటి నిర్మాణం కోసం ఖాళీ స్థలం పంపిణీ, 50 శాతం రాయితీతో బస్‌పాస్‌ సౌకర్యం, 75 శాతం రాయితీతో రైల్‌ పాస్‌ సౌకర్యం, ఉద్యో గాలలో 3 శాతం రిజర్వేషన్‌, వివాహ ప్రోత్సా హక బహుమతులు. వికలాంగుల కోసం ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు జిఓ ఎంఎస్‌ నెంబర్‌ 198 ఎడ్యూకేషన్‌, బధిరులకు ఒకే భాషను అభ్యసించును, జిఓ ఎంఎస్‌ నంబర్‌ 33 ఎడ్యుకేషన్‌ 19-3-2001 పరీక్ష ఫీజు నుండి మినహాయింపు, జిఓ ఎం.ఎస్‌. నంబర్‌ 42 - 19-10-2011 ఉద్యోగాలలో ప్రమోషన్లకు రిజర్వేషన్లు. 

వికలాంగులకు తక్షణమే అవసరమైనవి బధిరులకు ప్రభుత్వ పాఠశాల, జూనియర్‌ కళాశాల, అన్ని ప్రభుత్వ కా ర్యాలయాలకు, ప్రముఖ హాస్టళ్ళకు, ప్రైవేటు పాఠశాలలకు, కళాశాలలకు ర్యాంపు సౌక ర్యం, జిల్లా స్థాయి ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ముఖ్యంగా అన్ని పోలీస్‌ స్టేషన్‌, కోర్టులలో సంజ్ఞల భాష, ట్రాన్స్‌లేటర్‌ల నియామకం, నిరుపేద వికలాంగులకు ఎటువంటి నిబంధన లు లేంకుడా పావలా వడ్డీ రుణాలు మంజూ రు, ప్రతి టీవీ ఛానల్‌లో బధిరులకు సైగల భాషలో వార్తలను ప్రసారం చేయాలి.

వికలాంగులు - ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు...

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం వికలాంగుల పునరా వసం, వారి సంక్షేమం కోసం ఎన్నో పథకాల ను అమలు చేస్తోంది. 1995వ సంవత్సరం లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా చట్టం చేయబడి 7-2-96వ తేదీన అమలులోకి తేబడిన విక లాంగుల సమాన అవకాశాలు, హక్కుల పరి రక్షణ, సంపూర్ణ భాగస్వామ్యం చట్టం, 1995 ఒకటవ చాప్టర్‌లో వికలాంగుల నిర్వచనం ఈ విధంగా ఇవ్వబడి అమలులో ఉంది. 

ఎ) అంధత్వం, తక్కువ కంటిచూపు: ఈ క్రింద తెలిపిన పరిస్థితులకు లోనైన ఏ వ్యక్తి అయిన ఈ పరిధిలోకి వస్తాడు.

1) పూర్తిగా చూపు కనిపించకపోవడం లేదా

2) కళ్ళద్దాలు ధరించినప్పటికీ కొంచెం మెరు గ్గా ఉండే కంటిచూపు 6/60 లేదా 20/200 (స్నెలెన్‌) మించినట్టయితే లేదా,

3) కంటిచూపు పరిధి 20 డిగ్రీలు లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఉంటే, తక్కువ కంటిచూపు కలిగిన వ్యక్తి అంటే దృష్టిదోషాన్ని చికిత్సతో సరిచేసిన అనంతరం కూడా ఆ వ్య క్తి దృష్టిలోపం కలిగి ఉండటం, అయితే తగిన సహకార సాధనంతో ఒక లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చ డానికి లేదా ప్రణాళిక రూపందించడానికి అవసరమైన దృష్టి, శక్తి కలిగి వున్నప్పటికి తక్కువ కంటిచూపు కలిగి వ్యక్తిగానే పరిగణించబడుతుంది.

బి) కుష్ఠు వ్యాధిగ్రస్తులు - వ్యాధి నయమయినవారు: కుష్ఠువ్యాధి నయమయిన వ్యక్తి అంటే కుష్ఠు వ్యాధి నయమైన తర్వాత ఈ క్రింది కారణాలతో బాధపడే వ్యక్తి.

1) అరికాళ్ళు, అరిచేతులు, కంటిలో పూర్తిగా గాని పాక్షికంగా కాని స్పర్శ లేకుండుట, కంటిలో పాక్షికంగా కాని, పూర్తిగా కాని చచ్చుబడినట్లుగా బయటకు తెలియని వైకల్యం లేకపోవుట.

2) అంగవైకల్యముతో చచ్చుబడిన చేతులు, కాళ్ళు కదిలిక కలిగి, దైనందిత కార్యకలా పాలు నిర్వహించగలగడం.

3) పూర్తి అంగవైకల్యం, వయస్సు పై బడిన కొద్దీ, దైనందిన కార్యక్రమాల్లో మార్పు కాని, వృత్తిలో ప్రావీణ్యతతో పాల్గొన లేకపోవుట.

సి) వినికిడి లోపం: వినికిడి లోపం అంటే సంభాషణల తరంగాల పరిధిలో చెవికి సంబంధించి 60 డిసిబుల్స్‌ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వినికిడిని కోల్పోవడం.

డి) కదలిక లేకపోవడం లేదా చలనశక్తికి సంబంధించిన వికలాంగత: చలనశక్తి వైక ల్యం అంటే ఎముకలు, కీళ్ళు, కండరాలు వైక ల్యం వల్ల చలనాంగముల కదలిక తగినంతగా లేకపోవడం లేదా ఏ రకమైన సెరిబ్రల్‌ పాల్సీ (మెదడుకు పక్షవాతం) అయినా.

ఇ) బుద్ధి మాంద్యం: మానసిక వికలంగత అంటే బుద్ధి మాంద్యతే కాకుండా మానసిక ఇతర మానసిక అస్వస్తత, బుద్ధిమాంద్యం అంటే ఒక వ్యక్తి మానసికంగా అసంపూర్తిగా ఎదగడం లేదా ఎదుగుదల ఆగిపోవడంతో ప్రత్యేకంగా అతి తక్కువ తెలివితేటలు కలిగి ఉండటం.

వికలాంగత గల వ్యక్తి అంటే ఒక వ్యక్తి 40 శాతానికి తక్కువ లేకుండా వైకల్యం కలిగి ఉన్నట్లుగా మెడికల్‌ బోర్డు సర్టిఫికెట్‌ ఇవ్వడం. అయితే మెడికల్‌ బోర్డు ప్రతినెల నిర్ణీత సమ యాల్లో జిల్లా వైద్యశాలలో సమావేశమై సర్టిఫి కెట్లు ఉచితంగా అందజేస్తుంది.

వికలాంగుల పునరావాసం నిమిత్తంఆంధ్రప్రదే శ్‌ ప్రభుత్వంచే 1981 సం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ విక లాంగుల సహకార సంస్థ. 1983 సంవత్సరం వికలాంగుల సంక్షేమ శాఖ స్థాపించడం జరి గింది. ప్రతి జిల్లాలో ప్రభుత్వ పథకాలు అమ లు పరిచే నిమిత్తం సహాయ సంచాలకుల కా ర్యాలయాలు పనిచేస్తున్నవి. వికలాంగుల సహకార సంస్థ కార్యకలాపాలు పదవిరీత్యా జాయింటు కలెక్టరు ఎగ్జిక్యూటివ్‌ డైరెక్టరుగా, సహాయ సంచాలకులు పదవిరీత్యా విక లాంగుల సహకార సంస్థ జిల్లా మేనేజరుగా వ్యవహరిస్తారు. మొత్తం మీద జిల్లా కలెక్టరు అధికార పర్యవేక్షణలో వికలాంగు సంక్షే మం కొరకు నిర్దేశించబడిన పునరావాస కార్యక్రమాలు అమలుపరచబడు తుంటాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వికలాంగులు పునరావాసం, అభివృద్ధి కోసం జరుగుతున్న సంక్షేమ కార్యక్రమాలు ఈ విధంగా విభజించబడినవి.

విద్య...

అంధ, బధిర, మూగ బాలబాలికలకు ప్రత్యేక పాఠశాలలకు నడుపబడుచున్నవి. వికలాంగ లు సంక్షేమ శాఖ, ప్రాథమిక విద్యాశాఖ ఆధ్వ ర్యంలో ఈ పాఠశాలలు నడుపబడుచున్నవి. భారత ప్రభుత్వం ద్వారా సహాయం పొంది, పొందుండా కూడా ఉన్న ప్రభుత్వేతర సంస్థలు విద్యారంగంలో తమ వంతు సహాయం అంది స్తున్నవి. ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో ప్రవేశ నిమిత్తం ఆయా పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్స్‌ / హెడ్‌ మాస్టర్ల ను సంప్రదించాలి. ప్రతి సంవత్సరం మే నెల నుంచే తమ, తమ పిల్లలను చేర్పించడానికి చ ర్యలు తీసుకోవాలి. అంగవైకల్య శా తం, తల్లి దండ్రుల ఆదాయ పరిమితికి లోబడి పాఠశా ల స్క్రీనింగ్‌ కమిటీ విద్యార్థులను ఎంపిక చే స్తుంది. 

ఇది గాక విద్యాశాఖ ద్వారా సమీకృత విద్యా విధానం కూడ ప్రవేశపెట్టబడినది. ప్రతి జిల్లాలో బధిరులకు, అంధులైన విద్యార్థుల కోసం ఒక్కొక్క తరగతి గుర్తించిన పాఠశాలలో ప్రారం భించబడినది. అందరి కీ విద్య లక్ష్యంతో అవ సరమైన ప్రతి చోట ఇటు వంటి విద్యా విధా నం అమలుకు విద్యా శాఖ దశల వారీగా చర్యలు తీసుకుంటున్నది.

విద్యాపరంగా ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న పథకాలు...

ఎ) అన్ని రకాల విద్యా సంస్థలలో ప్రవేశానికి వికలాంగులయిన విద్యార్థులకు రిజర్వేషన్‌ కల్పించబడినది. విశ్వవిద్యాలయాలు, సాంకేతిక, వృత్తి విద్యా కోర్సులు వగైరాలతో సహా ప్రతి యొక్క వికలాంగుడు తమకు అన్ని టా సమాన అవకాశాలు, సంఘంలో ప్రత్యే కించి ప్రభుత్వ యాజమాన్య సంస్థలో కల్పిం చబడాలి అనే ప్రాతపదిక గుర్తుంచుకొని జీవి తంలో వారి హక్కుల సాధనకు ముందుకు పోవాలి. డాక్టరు కోర్సులలో 0.25% ఇంజనీ రింగు కోర్సులలో 0.50% ప్రవేశంలో రిజర్వేషను కలదు.

బి) వికలాంగుల ఆశ్రమ పాఠశాలలే కాకుం డా, వసతి గృహాలలో కూడా ఉండి చదువుకొ నేందుకు వికలాంగుల సంక్షేమశాఖ ద్వారా 3 అవకాశాలు కల్పించబడినవి. వికలాంగులైన బాలబాలికలు తమ దగ్గరలో గల రాష్ట్ర సంక్షే మ శాఖ ఏ వసతి గృహంలోనయినా వారి నిబంధనలకు లోబడి ప్రవేశం పొందవచ్చు.

సి) ప్రభుత్వ గుర్తింపు, సహాయం పొందిన విద్యాసంస్థలో చదివే వికలాంగ విద్యార్థులకు వారి విద్యా స్థాయిననుసరించి ఉపకార వేతనం మంజూరు చేయబడుతుంది. చలన సంబంధమైన వైకల్యం కల వారికి ప్రయాణపు అలవెన్స్‌, చలన పరికరాలను నిరంతరం ఉపయోగంలో ఉంచేందుకు (మెయింటెనెన్స్‌ అలవెన్సు), అంధులకు రీడర్స్‌ అలవెన్స్‌ మంజూరు చేయబడతాయి.

డి) ప్రిమెట్రిక్‌ (1 నుంచి 8 తరగతి వరకు) పోస్టు మెట్రిక్‌ (9వ తరగతి నుంచి ఆపైన) చదువులకు చెల్లించే ట్యూషన్‌ ఫీజులు వసతి గృహంలోని విద్యార్థులకు కొన్ని పరిమితుల కు లోబడి చెల్లించబడతాయి.

ఇ) మానిసిక వికలాంగులకు ఉపకార వేతనాలు చెల్లించబడతాయి.

ఎఫ్‌) మెట్రిక్‌ పూర్వపు విద్యార్థులకు పాఠ్య పుస్తకాలు ఉచిత సరఫరా (1 నుంచి 10వ తరగతి వరకు) (ప్రస్తుతం విద్యాశాఖ ద్వారా సరఫరా చేయబడుతున్నవి) అంధ విద్యార్థుల కు రాష్ట్ర వికలాంగుల సహకార సంస్థ ద్వారా బ్రెయిలీలో పాఠ్యపుస్తకాలు ముద్రించి సరఫరా చేయబడుచున్నవి.

జి) రీసెర్చి స్కాలర్లుకు ఉపకారవేతనాలు చెల్లించబడతాయి.

హెచ్‌) ఆంధ్రప్రదేశ్‌ వికలాంగుల సహకారం సంస్థ ద్వారా అంధ విద్యార్థులకు టేప్‌ రికార్డులు, క్యాసెట్‌లు చదువుకొనే నిమిత్తం ఉచిత సరఫరా.

ఐ) అంధులు, చలన సంబంధమైన వైకల్యం కలవారికి పబ్లిక్‌ పరీక్షల సమయంలో 30 ని అదనంగా అనుమతిస్తారు.

జె) బధిర విద్యార్థులకు పబ్లిక్‌ 10వ తరగతిలో రెండు లాంగ్వేజెస్‌ వ్రాయకుండా ఇంటర్‌లో ఇంగ్లీషు లాంగ్వేజి వ్రాయకుండా మినహాయింపు.

కె) వికలాంగులైన 10వ తరగతి విద్యార్థులకు పరీక్ష ఫీజు రాయితీ.

ఎల్‌) అంధ విద్యార్థులకు పబ్లిక్‌ పరీక్షల సమయంలో స్కైబ్‌ని ఇస్తారు.

శిక్షణ...

వికలాంగుల కోసం వికలాంగుల సహకార సంస్థ ద్వారా శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహిం చబడుచుండేవి. ప్రస్తుత తరుణంలో పారిశ్రా మిక శిక్షణ సంస్థలు, బీఈడీ, టి.టి.సి, కో ర్సులలో వికలాంగులకు ప్రవేశానికి రిజర్వేష న్లు ఉన్నాయి. వృత్తి విద్యా కోర్సులలో ట్యూష న్‌ ఫీజు తిరిగి ఇచ్చే పథకం ఉన్నది. రాష్ట్ర సాంకేతిక విద్య, శిక్షణ సంస్థలు 1995 విక లాంగులకు సమాన అవకాశాలు. సంపూర్ణ భాగస్వామ్యం చట్టం అనుసరించి ఎంపిక చేసిన ఐ.టి.ఐలలో ప్రత్యేక రిజర్వేషన్‌ కల్పిం చింది. అయితే ప్రభుత్వం, మారుతున్న పరిస్థి తులలో ఇన్ఫర్మేషన్‌ టెక్నాలజీ, కంప్యూటర్‌లో శిక్షణలాంటి క్రొత్త కోర్సులలో ప్రవేశానికి చర్యలు తీసుకొంటుంది. ఐ.టి.ఐ సీట్లలో 2 శాతం, టి.టి.సి.లో 3 శాతం రిజర్వేషన్లు ఉన్నాయి. అన్ని కోర్సులలో రిజర్వేషన్లు వికలాం గులకు కల్పించాల్సిన అవసరం ప్రభుత్వం గుర్తించి తదనుగుణంగా చర్యలు చేపట్టింది. ఇది నిరంతర ప్రక్రియ. కాలానుగుణంగా సమాన అవకాశాలు, ప్రత్యేక అవసరాలు దృష్టిలో ఉంచుకొని ఏ అంశాన్నయినా ప్రభుత్వ దృష్టికి తీసుకురావచ్చు.

ఉపాధి అవకాశాలు...

వికలాంగుల పునరావాసం నిమిత్తం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 3 శాతం పోస్టులు వికలాంగులకు కేటాయించబడినవి. (1 శాతం అంధులకు, 6వ రోష్టరు పాయింటు, 1 శాతం మూగ బధిరులకు, 31వ రోష్టరు పాయింటు, 1 శాతం చలన సంబంధమైన అంగవైకల్యం గల వారికి 56వ రోష్టరు పాయింటు) వికలాంగుల కొరకు గుర్తించిన పోస్టులు 3 సంల వరకు ఖాళీగా ఉంచాలి. ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామకాలలో వయో పరిమితి అర్హత, వికలాంగుల కొరకు 10 సంవత్సరాలు సడలించారు.

ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో వికలాం గులకు కేటాయించబడిన ఉద్యోగాల నియా మకం ఆ పోస్టు స్థాయిననుసరించి ఉపాధి కల్పన కార్యలయం ద్వారా గాని, పేపరు ప్రక టనలు, సర్వీస్‌ కమీషను ద్వారా గాని జరుగు తాయి. కాలేజి సర్వీసు మిషన్‌ నిర్వహించే పరీక్షలకు హాజరయ్యే విద్యార్థులకు, అభ్యర్థికి రూ. 180/- పరీక్ష రుసుము ఇవ్వబడుతుం ది. ఆదాయ పరిమితి సం రూ. 3600/-

స్వయం ఉపాధి...

అందరికి ఉద్యోగాలు లభించవు. కానీ జీవ నం సాగించాలి. అందుచేత ప్రజల విస్తృత ప్రయోజనాలు, ఆర్థిక స్వావలంబన దిశగా ప్రయాణం సాగించేటట్లు చేయటానికి స్వ యం ఉపాధి పథకాలు ప్రవేశపెట్ట బడినవి. స్వయం ఉపాధికి నిర్దేశించిన అన్ని గ్రామీణా భివృద్ధి, పట్టణాభివృద్ధి పథకాలలో వికలాంగు లకు 3 శాతం కేటాయించారు. అలాగే సి.యం.ఇ.వై., పి.యం.ఆర్‌.వై. అన్ని బలహీ న వర్గాల ఆర్థిక సహాయ సంస్థలలో వికలాం గులకు ప్రత్యేక కేటాయింపు ఉంది.

యన్‌.హెచ్‌.యఫ్‌.డి.సి. ద్వారా బ్యాంకులతో నిమిత్తం లేకుండా నేరుగా కేంద్ర ప్రభుత్వమే స్వయం ఉపాధికి అప్పులిచ్చే పథకం ప్రవేశపె ట్టింది. 

వికలాంగుల సంక్షేమశాఖ ద్వారా సబ్సి బీ యిచ్చే పథకం అమలులో ఉంది. దీని ద్వా రా చిన్న, చిన్న వ్యాపారాలకు బ్యాంకులు అప్పు మంజూరు పత్రం ఇవ్వనిచో ప్రత్యేక పరిస్థితులలో నేరుగా రూ.3,000 మంజూరు చేయవచ్చు. అయితే వికలాంగులు స్వయం ఉపాధిపథకం కోరే ముందు ఆ పథకం గురిం చి సరైన అవగాహన ఉండాలి. ఆ ఉపాధి పథ కం వివరాలు పూర్తిగా తెలుసుకొని అందులో అవసరమయిన శిక్షణ పొంది ఉంటే ఆ పథకం సద్వినియోగానికి తోడ్పడుతుంది.

ఇవి గాక అనేక ఉపాధి పథకాలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే అమలు చేయబడుతున్నవి.

ఎ) వికలాంగులయినటువంటి లా కోర్సు చదివిన పట్టభద్రులు లా పుస్తకాలు కొనుగోలు, ఎన్‌రోల్‌మెంటు ఫీజు నిమిత్తం రూ. 1,700 మంజూరు అవుతున్నాయి.

బి) సివిల్‌ సప్లయిస్‌ వారి రేషన్‌ షాపులలో 3 శాతం వికలాంగుల నిమిత్తం కేటాయించాలి.

సి) స్టాంపుల అమ్మకం వ్యాపారం మంజూరు చేయునపుడు వికలాంగులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.

డి) ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఆర్థిక సహాయ సంస్థ అంద చేసిన రుణాలలో వికలాంగులైన లబ్దిదారుల నిమిత్తం రూ. 50,000 వరకు తక్కువ వడ్డీతో అప్పు మంజూరు చేయబడుతుంది.

విద్య, చలనన సంబంధమైన పరికరములు సరఫరా...

వికలాంగుల పునరావాసానికి, చలనం అతి ముఖ్యమైన అంశం, వారు పరికరాల సహా యంతో ఇతర మార్గాల ద్వారా క్రొత్త క్రొత్త ప్రాంతాలకు వెళుతున్నట్లయితే ఎన్నో విషయాలు తెలుసుకోవడం, విద్యసభ్యసించ డం ద్వారా వారి స్వయం పునరావసాన్ని మా ర్గం సుగమం చేసుకుంటారు. అందుచేత చలన పరికరాలు వికలాంగుల పునరావసం లో విడదీయలేని అంశం.

ఈ పరికరాలు ఇప్పటి వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా సరఫరా చేయబడుచున్నవి. అయితే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కూడా ముందుకు వచ్చి, వికలాంగు లందరికీ చలన పరికరాలు అందచేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో వారి అవసరాలను గుర్తించి దశల వారీగా వాటిని తీర్చే ప్రయత్నం చేయుచున్న ది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ వికలాంగుల సహకార సంస్థ ఈ చలన పరికరాలు అందచేసే బాధ్యత తీసు కొన్నది. వికలాంగుల సహకార సంస్థ పరిధి తో గల మూడు చక్రాల బళ్లు, సరఫరా కేం ద్రాలు, కృత్తిమ అవయవములు, కాలిపర్లు, వినికిడి యంత్రాల సరఫరా కేంద్రాల ద్వారా ఈ కార్యక్రమం అమలు పరచబడుతోంది. అంధులకు చేతికర్రలు కాసెట్స్‌, టేపురికార్డర్స్‌ బ్రెయిలీ పలకలు, టైపురైటర్లు, ఇతర విద్యసభ్యసించేందుకు అవసరమైన అన్ని పరికరాలను సరఫరా చేస్తుంది. పోలియో సోకిన వారికి ఉచితంగా ఆపరేషన్లు కూడా చేయబడుచున్నది.

సాంఘిక భద్రత...

వికలాంగుల కొంత బలహీనులు కావటం వలన వారికి సాంఘిక భద్రత కల్పించే విషయమై ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం కొన్ని పథకాలు అమలు పరుస్తోంది.

ఎ) వికలాంగులకు పెన్షన్‌ నెలకు రూ.500/-

బి) సకలాంగుల, వికలాంగులను వివాహం చేసుకుంటే ఇచ్చే రూ.10,000/-లు ప్రోత్సాహక బహుమతి.

సి) బలహీనవర్గాల ఇండ్ల కేటాయింపులో లబ్దిదారుల వాటా వికలాంగులు 3 వాయిదాలలో కట్టే సౌకర్యం.

డి) ఎ.పి. హౌసింగు బోర్డు ద్వారా కట్టి మంజూరయ్యే ఇళ్ళలో 2 శాతం వికలాంగులకు కేటాయింపు.

Surya News Paper Magazine Cover story  Dated : 2/12/2012 

స్ర్తీలకు కుర్రుకాల్చి వాత పెట్టే తెలంగాణ? -- Gosula Srinivas Yadav

December 8, 2012

పని కట్టుకొని ఈ నెల 11న తెలంగాణ జెఎసి కన్వీనర్‌ కోదండ రామిరెడ్డి ఈ రాష్ట్రానికి ముఖ్య మంత్రికాగలిగే అర్హతలున్న పస్తుత సీనియర్‌ మంత్రి డా గీతారెడ్డికి ‘కర్రుకాల్చి వాత పెట్టా’లన్నా రు. తెలంగాణకోసం వీరోచితపారాటం చేసిన ఆమె తల్లి ఈశ్వరీ బాయి ప్రస్తావనతెచ్చి ఈశ్వరీబాయిని కించపరిచారు. కొద్దిరోజులక్రితం మరో మంత్రి శ్రీధర బాబును- తండ్రి ని చంపినట్లు ఈయన ను కూడా చంపాలన్నా రు. మొత్తం తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఎస్సీ,ఎస్టీ, బీసీల మీదనే తీవ్రమైన దాడులు జరిగాయి. 

ఇప్పడు స్త్రీ జాతిని కర్రుతోవాత బెట్టే ప్యూడల్‌ పద్ధతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం రాక ముందే శ్రీకారం చుడుతున్నారు.కోదండరామిరెడ్డి జానారెడ్డి మద్దతుతో, కెసిఆర్‌ అంగీకారంతో జెఎసి కన్వీనర్‌అయ్యారు. తర్వాత ఒక పద్ధతి ప్రకారమే ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలను అధోగతిపాలుచేసే విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. టాంక్‌బండ్‌మీద కేశవరావు, ఇందిరా పార్కుదగ్గర అనిల్‌, మధుయాష్కి, వరంగల్‌లో జయశంకర్‌ శవంసాక్షిగా రాజయ్యమీద దాడిచేయించారు. మహా బూబాబా ద్‌లోకూడా కొండా మురళి, సురేఖ తదితర బిసినేతలమీద రాళ్ళవర్షం కురిపించారు.

తెలంగాణలో ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలు మాత్రమే చదువుకునే ప్రభుత్వ యూని వర్సి టీలను, కాలేజీలను, స్కూళ్ళను గతమూడేళ్ళుగా మూయించి, ఈ ప్రాంత పు విద్యారంగాన్ని కుప్పకూల్చారు. కోదండరామిరెడ్డి చుట్టూ కొంత మంది బిసిఉద్యోగులు, ఎస్సీ మేధావులలో ఒకవర్గం కెసిఆర్‌ను, ఆయన కుటుం బాన్ని నెత్తిన పెట్టుకొని తిరుగుతున్నది. మరోవర్గం జెఎసిని, కొదండరామిరెడ్డిని నెత్తిన పెట్టుకొని మోస్తున్నారు. కాని తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఏనాడైన ఎవరైనా ఒక ఎస్‌సి మంత్రిని కర్రుతో కాలుస్తాననే ‘భూస్వామ్యభాష’లో మాట్లాడారా, మాట్లాడగలరా? కోదండరామి రెడ్డి పౌరహక్కులఉద్యమంలో ఉన్నంతకాలం ఆయన దళత,బహుజన ఉద్యమాలతో ఎన్నడూ మమేకం కాలేదు. కారంచేడు ఉద్యమం నడుస్తున్నప్పు డు బాలగోపాల్‌, కంచ ఐల్లయ్య, కన్నాబిరాన్‌ దళితుల పక్షాన నిలబడ్డారు. 

కాని కోదండరామిరెడ్డి ఆ ఉద్యమాన్ని సమర్థిస్తూ ఒక్కవ్యాసంకూడా రాసిన దాఖలాలు లేవు.ఈ క్రమంలోనే కోదండరామిరెడ్డి జయశంకర్‌ అండతో కెసిఆర్‌ క్యాంపులో చేరి తెలంగాణలో ‘విద్యావంతుల వేదిక’ అధ్యక్ష అవతారమెత్తారు. దళితుల్ని నమ్మించడానికి పేరుచివర ‘రెడ్డి’ని తొలగించి మీడియా ముందు ‘కోదండరాం’ గా మారారు. జెఎసి నాయకత్వ ప్రాబల్యంతో తన ప్యూడల్‌నిజరూపాన్ని రోజుకో తీరుగ చూపించనారంభించారు. ప్రధానంగా తెలంగాణ బీసీ, ఎస్సీ మంత్రుల ఇండ్లను టార్గెట్‌ చెయ్యడం, రాజకీయ నాయకుల ఇండ్లను టార్గెట్‌ చెయ్యడంతో రోజూ మీడియా అటెన్‌షన్‌ లభిస్తోంది. 

మూడేండ్ల ఉద్యమం ఒక తెలంగాణ మాయా జూదమైంది. తెలంగాణ ఇదిగో వస్తుంది, అదిగో వస్తుంది అని ఈయన, కెసిఆర్‌ ప్రకటనలీయడం, ప్రజలంతా వారిద్దరి చుట్టూ పరుగులెత్తడం ఒక విచిత్ర వీరంగంగా మారింది. తెలంగాణ రాకముందే ఈయన స్త్రీలందరికీ కర్రుకాల్చి వాతలు పెడితే, కెసిఆర్‌ బడుగులను కులం పేరుపెట్టి తిడుతున్నారు. ఒక భూస్వామి పార్టీ నడిపితే, మరో భూస్వామి ఉద్యమం నడుపుతున్నారు. ఇంత జరిగినాకూడా వచ్చేది ‘సామాజిక తెలంగా ణయే’ అని నమ్మే ఉద్యమకారులు కూడా ఉండనే ఉన్నారు. 

ఈ క్రమంలోనే రహస్య అగ్రకుల సమీకరణలు మొదలయ్యాయి. బిజెపితో సహా తెలంగాణలో రెడ్డి కుల ఐక్యతకు పునాదులు వేశారు. ఒక దశలో వెలమ టిఆర్‌ఎస్‌కు వ్యతిరేకంగా తెలంగాణలో ఒక రెడ్డిపార్టీ పెట్టాలని, దానిలోకి అన్నిపార్టీల్లోని రెడ్లను సమీకరించాలనే ఆలోచన జరిగింది. తెలంగాణ వెలమల కంటే- రాజకీయాల్లో ఎదుగుతున్న బీసీ, ఎస్సీలు ఎక్కువ ప్రమాదకర మని వారి ఎదుగుదలను ఆపాలనే భావనతో కోదండరామిరెడ్డిని తెరమీదికి తెచ్చారు. 

ఒకప్పుడు తెలంగాణలో బలంగాఉన్న నక్సలైట్‌ ఉద్యమం నుంచి బతికి బయట పడిన బీసీ, ఎస్సీ, ఎస్టీలవారు ఇప్పుడు ఇతర రంగాల్లో బలమైన నాయకులుగా ఎదుగుతున్నారు.ఈ వర్గాలనుండి మేధావులుకూడా ఎదుగ నారంభించారు. ఈ క్రమం రాజకీయ అధికారం వైపుకు పయనించే అవకాశం ఉంది. తెలంగాణ ఉద్యమం పేరుతో ఆశక్తులనన్నిటిని వెనక్కినెట్టారు. రాజకీయ రంగంలో ఎదిగిన నేతలపై పథకం ప్రకారం దాడి చేస్తున్నారు. గీతారెడ్డి పై దాడి అందులో భాగమే.

- రచయిత గొల్ల కురుమ హక్కుల పోరాట సమితి రాష్ర్ట అధ్యక్షుడు

Surya Telugu News Paper Dated: 8/12/2012

Sub-Plan

Eenadu Telugu News Paper Dated: 7/12/2012

వృత్తిదారులకు ప్రత్యేక సబ్‌ప్లాన్‌ పి జమలయ్య

 (రచయిత ఎపి చేతి వృత్తిదారుల సమన్వయ కమిటీ రాష్ట్ర కన్వీనర్‌   Wed, 5 Dec 2012, IST  

తలసరి దినసరి ఆదాయపు రాష్ట్ర సగటు రూ.27.47. తలసరి దినసరి పేదరికపు హద్దు రూ.20లు. ఈ హద్దుకు దిగువన అంటే రూ.20 కంటే తక్కువ తలసరి దినసరి ఆదాయం పొందేవారు 50 శాతం మంది ఉన్నారు. మిగిలిన 50 శాతం మందికి కూడా రూ.27కు మించి లేదు. ఈ నేపథ్యంలో చేతివృత్తులకు రక్షణ, వృత్తిదారుల సంక్షేమానికి, సామాజిక భద్రత కోసం ప్రత్యేక సబ్‌ప్లాన్‌ రూపొందించాలి.

వృత్తులకు రక్షణ కల్పించటానికి, ఉపాధి కోల్పోయి వీధిన పడుతున్న వారికి ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధిని చూపించటానికి, వృత్తుల్లో ఉపాధి దెబ్బతినకుండానే ఆధునీకరించటానికి ఇప్పుడున్న దానికన్నా మెరుగైన జీవనం గడిపే విధంగా వృత్తిదారుల సబ్‌ప్లాన్‌ ఏర్పాటు చేయవలసిన అవసరం ఉన్నది. వృత్తిదారుల జనాభా ప్రాతిపదికన నిధులు కేటాయించి వారి అభివృద్ధికి ఖర్చు చేయాలి. ఈరోజు ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో చేతి వృత్తులు దెబ్బతింటున్నాయి. కొన్ని వృత్తులు కనుమరుగౌతున్నాయి. వృత్తిదారులు ఉపాధి కోల్పోయి వీధిన పడుతున్నారు. చేనేత, స్వర్ణకారుల్లో ఆకలిచావులు, ఆత్మహత్యలకు గురౌతున్నారు. కల్లుగీత గతం కంటే మరింతగా దెబ్బతిన్నది. క్షౌర, రజక లాంటి సేవా వృత్తులు యాంత్రీకరణ వల్ల ఆదాయం కోల్పోతున్నాయి. పెత్తందారుల నుంచి కుల వివక్ష, అవమానాలు, బహిష్కరణలు, దాడులు, దౌర్జన్యాలకు గురౌతున్నారు. కోస్టల్‌ కారిడార్‌ ప్రాంతాల్లో మత్స్యకారులు బలవంతంగా వృత్తి నుంచి గెంటివేయబడి నిర్వాసితులు అవుతున్నారు. మైదాన ప్రాంతాల్లో కాంట్రాక్టు వ్యవస్థ వల్ల కూడా వృత్తి దెబ్బతింటోంది. గొర్రెలు, మేకల పెంపకం వృత్తిలోకి పెట్టుబడిదారులు ప్రవేశిస్తున్నారు. పేదవారికి రుణాలు ఇవ్వకుండా అనేక ఆటంకాలు పెడుతున్నారు.

మన రాష్ట్రంలో చేతివృత్తుల వారు ప్రధానంగా వెనుకబడిన తరగతులవారే. 1986లో బిసి వెల్ఫేర్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌ జరిపిన సర్వే ప్రకారం దాదాపు 7.64 కోట్ల మంది రాష్ట్ర ప్రజానీకం ఉంటే, వెనుకబడిన తరగతులవారు సుమారు 2.80 కోట్ల మంది ఉన్నారు. వారిలో 1.80 కోట్ల మంది 63 రకాల వృత్తి పనులను చేస్తున్నట్టు ప్రభుత్వ సమాచారం చెబుతోంది. వీరే కాక ఎస్సీ, ఎస్టీ, మైనార్టీలు, ఇతర గ్రామీణ పేదలకు చెందిన ఇతర వృత్తులవారు లక్షలాది మంది ఉన్నారు. (ఉదాహరణకు చర్మకారులు, అద్దకం వంటివి) వీరందరితో కలిపి 2 కోట్ల మంది ఉంటారు. అంటే సుమారు 4వ వంతు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం చూసినా రాష్ట్ర జనాభాలో 4వ వంతు మంది వివిధ వృత్తులపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

చేనేత, కల్లుగీత, చేపల వేట, పశుపోషణ, పాల వ్యాపారం, కంబళ్ళ తయారీ, గొర్రెల, మేకల పెంపకం, మట్టి పని, బంగారం పని, ఇనుప పని, ఇత్తడి, శిల్పాలు చెక్కటం, వడ్రంగం, బట్టలుతకటం (లాండ్రీ), దూది వడకడం, కుండలు చేయడం, క్షౌర, మేళం, నూనె గానుగ, మాంసం అమ్మకం, బుట్టల తయారీ, చిన్న వ్యాపారాలు, (పూసలు, సూదులు), దర్జీ పని, రంగులు వేయటం, ఒగ్గు, తప్పెట గుళ్ళు, గొరవయ్యలు, మంద హెచ్చుల, పడపోత్ర, గంగిరెద్దుల మొదలగు కళాకారులున్నారు. ఒకే వృత్తిలో వివిధ కులాల వారు ఉన్నారు. ఒకే కులం వారు వివిధ వృత్తులను కూడా నిర్వహిస్తున్నారు.

విస్తరిస్తున్న పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ ఒకవైపు, మరోవైపు కొనసా గుతున్న ఫ్యూడల్‌ వ్యవస్థల ఫలితంగా మనదేశంలో చేతివృత్తిదారుల బ్రతుకులు నానాటికీ కునారిల్లి పోతున్నాయి. పెట్టుబడిదారీ విధానంలో లాభాలే ప్రధానం. ఏది లాభసాటిగా ఉంటే దాన్నే చేపడతారు. ఫలితంగా చేతి వృత్తులకు ఏవిధంగానూ రక్షణ లేకుండా పోయింది. పేదలకు జీవనాధారంగా ఉన్న చేతి వృత్తుల రంగాలలోకి దేశీయ, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ప్రవే శిస్తున్నారు. చేతివృత్తులపై ఆధార పడి జీవిస్తున్న లక్షలాది కుటుం బాలు తమ ఉపాధి కోల్పోయి వీధుల్లోకి నెట్టబడు తున్నారు. ఈ వృత్తిదారుల రక్షణ బాధ్యత లేదన్నట్లుగా ప్రభుత్వాలు వ్యవహరిస్తున్నాయి. మరోవైపు గ్రామాల్లో భూస్వామ్య విధానం నాశనం కాకపోవటంతో కుల వివక్షకు, అవమానాలకు, దాడులకు, దౌర్జన్యాలకు చేతివృత్తుల వారు గురవుతున్నారు. వారు భూస్వాముల చెప్పుచేతల్లో బ్రతకవలసి వస్తోంది. సామాజిక న్యాయ సాధన కోసం అంటూ ఏర్పాటు చేసిన రిజర్వేషన్లు నూతన ఆర్థిక విధానాల అమలుతో గాలిలో పేల పిండిలా కొట్టుకుపోయాయి. ప్రభుత్వ శాఖల, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో నియామకాలపై విధించిన నిషేధం ఈ వర్గాల నుంచి వచ్చిన యువతీయువకులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. తల్లిదండ్రులకు భారమై నిరాశా నిస్పృహల మధ్య అసహనంతో వారు జీవిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వ దోపిడీ విధానాల వల్ల ఇప్పటికే కేవలం వృత్తినే నమ్ముకొని జీవించేవారు అనేక మంది ఆ వృత్తిలోనే కూలీలుగా మారుతున్నారు. ఈ వృత్తుల ఉత్పత్తుల ద్వారా మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించి యజమానులుగా మారడం లేదా ఈ వృత్తులతో సంబంధం లేకపోయినా పెట్టుబడిపెట్టి, పరికరాలు అద్దెకిచ్చి పని చేయించేవారు పుట్టుకొచ్చారు. కాంట్రాక్టు పద్ధతి, పీస్‌ పద్ధతి రంగంలోకి వచ్చింది. ఏడాది పొడుగునా పని లేకపోవడం, చాలీచాలని వేతనాలు, ధరల పెరుగుదల, వీటిన్నింటితో పస్తులు నిత్యకృత్య మయ్యాయి. పనులు కోల్పోయి రోడ్డున పడి వేరే వృత్తులకు పోదామన్నా అక్కడ కూడా ఉపాధి అవకాశాలు మృగ్యమౌతున్నాయి.

తలసరి దినసరి ఆదాయపు రాష్ట్ర సగటు రూ.27.47. తలసరి దినసరి పేదరికపు హద్దు రూ.20లు. ఈ హద్దుకు దిగువన అంటే రూ.20 కంటే తక్కువ తలసరి దినసరి ఆదాయం పొందేవారు 50 శాతం మంది ఉన్నారు. మిగిలిన 50 శాతం మందికి కూడా రూ.27కు మించి లేదు. ఈ నేపథ్యంలో చేతివృత్తులకు రక్షణ, వృత్తిదారుల సంక్షేమానికి, సామాజిక భద్రత కోసం ప్రత్యేక సబ్‌ప్లాన్‌ రూపొందించాలి.

వృత్తిదారుల జనాభా ప్రాతిపదికన నిధులు కేటాయించి, సబ్‌ప్లాన్‌ ఏర్పాటు చేయాలి. ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న వృత్తులకు దేశీయ, విదేశీ పరిశ్రమల ఉత్పత్తుల నుంచి రక్షణ కల్పించాల్సిన బాధ్యతను ప్రభుత్వం విస్మరిస్తోంది. ప్రభుత్వ విధానాల వలన ఉపాధి కోల్పోయినవారికి ప్రత్యేక శిక్షణనిచ్చి ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి కల్పిస్తామని గత ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం వాగ్దానాలు చేసినప్పటికీ అమలుకు నోచుకోలేదు. ఉపాధి దెబ్బతినకుండా సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందించి ఉపాధిని నిలబెట్టి ఆదుకోవాలి. వృత్తుల నిర్వహణకు అవసరమైన ముడిసరుకులు, పరపతి, భూమి, నీరు, రోడ్లు మొదలగు మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించాలి. వృత్తుల ఉత్పత్తులకు మార్కెట్‌ సౌకర్యం, గిట్టుబాటు ధర, సేవా వృత్తులకు చేసిన శ్రమకు తగిన ప్రతిఫలం అందించాలి. సహకార రంగాన్ని సమర్థవంతంగా నడపాలి. వారందరినీ సహకార రంగంలోకి తెచ్చి ఉపాధి భద్రత కల్పించాలి. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు అత్యవసర సహాయాన్ని అందించి, శాశ్వత నివారణా చర్యలు చేపట్టాలి. వృత్తిదారులందరికీ ఆర్థిక సహకారం అందించడానికి చేతివృత్తిదారుల బ్యాంకును ఏర్పాటు చేయాలి. వారికి ఫించన్లు, ఎక్స్‌గ్రేషియో, బీమా, వికలాంగుల సహాయం మొదలగు వాటికి సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు చేయాలి. వృత్తిదారులపై జరుగుతున్న కుల వివక్ష, దాడులు, దౌర్జన్యాలను అరికట్టడానికి ప్రత్యేక సామాజిక రక్షణ చట్టం రావాలి. బాధితులను ఆదుకోవడానికి స్పెషల్‌ కాంపోనెట్‌ను ఏర్పాటు చేయాలి. బాలబాలికలందరికీ ప్రత్యేక ఆశ్రమ పాఠశాలలు ఏర్పాటు చేసి నర్సరీ నుంచి పిజి వరకూ ఉచిత విద్యను అందించాలి. ప్రతి కుటుంబానికీ ఇంటి స్థలం ఇచ్చి, ఇళ్ళు నిర్మించి ఇవ్వాలి. అవసరమైన దగ్గర హౌస్‌ కమ్‌ వర్క్‌ షెడ్‌ ఏర్పాటు చేయాలి. వృత్తిదారుల పేటలు, పల్లెల అభివృద్ధికి డ్రైనేజీ, రోడ్లు, మంచినీటి సౌకర్యం, విద్యుత్‌, మరుగుదొడ్లు ఏర్పాటు చేయాలి. వృత్తిదారులు నివసిస్తున్న ప్రాంతాల్లో కమ్యూనిటీ హాలు, ప్రాథమిక వైద్యశాలలు, పాఠశాలలు, గ్రంథాలయాలు ఏర్పాటుచేయాలి. కోనేరు రంగారావు కమిటీ సిఫార్సు ప్రకారం ప్రతి కుటుంబానికీ మూడెకరాల భూమి ఇవ్వాలి. వృత్తిదారుల మహిళలకు ఆరోగ్య భీమా, ప్రసూతి వైద్య ఖర్చులు, ప్రసూతి సమయాల్లో ఉపాధి భృతి, తల్లితో పాటు పిల్లలకు పౌష్ఠికాహారం అందించే కేంద్రాలను స్థాపించాలి. వృత్తి కళాకారులకు సాంస్కృతిక సంక్షేమ బోర్డును ఏర్పాటుచేసి కళల పరిరక్షణ, ఉపాధి గ్యారంటీ, గుర్తింపు కార్డులు, ప్రోత్సాహక అవార్డులు, ప్రదర్శనలకు అవసరమైన శిక్షణ, దుస్తులు, పరికరాలు ఇవ్వాలి. ఉచిత రైలు, బస్సు సౌకర్యం కల్పించాలి.

పి జమలయ్య

(రచయిత ఎపి చేతి వృత్తిదారుల సమన్వయ

కమిటీ రాష్ట్ర కన్వీనర్‌) 

-పి జమలయ్య (రచయిత ఎపి చేతి వృత్తిదారుల సమన్వయ కమిటీ రాష్ట్ర కన్వీనర్‌

Prajashakti Telugu News Paper Dated: 5/12/2012

సామాజిక విప్లవకారుడు (‘డా బి.ఆర్‌. అంబేడ్కర్‌’) --డేవిడ్

December 6, 2012

‘డా బి.ఆర్‌. అంబేడ్కర్‌’- ఈపేరు తలిస్తేనే దళి తుల గుండెల్లో ఉత్తేజం, ఉద్వేగం కలుగు తాయి. నిచ్చనమెట్ల కులసమాజంలో బానిసత్వంకంటే ఘోర మైన అస్పృశ్యత కారణంగా సమాజం చీదరింపులను, అవ మానాలను ఎదుర్కొన్న ఒక దళితుడు భారతదేశం గర్వించే స్థాయికి ఎదిగాడు. పుట్టినప్పటినుండి పెరిగి పెద్దవాడై విదేశా లలో ఉన్నత చదువులు చదివికూడా ఈ కుల సమాజంలో అవమానాలను, బాధలను ఎదుర్కొనవలసి వచ్చింది. అస్పృ శ్యతకు వ్యతిరేకంగా జీవితాంతం పోరాడి విశ్రమించి ఈ డిసెంబర్‌ 6 నాటికి 56 సంవత్సరాలు గతించిపోయాయి. 

చాలామంది అంబేడ్కర్‌ను దళితుల నాయకు డిగాగానే చూస్తారు. కానీ ఆయన దళితుల అభ్యున్నతి కొరకు ఎంత పోరాటం నిర్వహించాడో అంతకంటే ఎక్కువపోరాటాన్ని ఈ దేశంలో అణచివేతకు గురవుతు న్న కార్మికులు, రైతులు, స్త్రీల హక్కులకోసం పోరాడాడు. ఈ దేశంలో ఉన్న ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో కుల, వర్గ పోరాటాలు రెండూ జరగాలని అంబేడ్కర్‌ అశించారు. అయితే సామాజికసమస్య పరిష్కారమైతేనే ఆర్థికసమస్యపై పోరాటం నిర్వహించడా నికి ప్రజలు ఏకమౌతారని వాదించాడు. ఆయన జీవించిఉన్న కాలమంతా కులవర్గ సమస్యలపై పోరాడాడు. కొందరు దళితమేధావులు, పోరాటాలు నిర్వహించకుండా కేవలం రాజ్యాధికారాన్ని చేజిక్కించుకుంటే అన్ని సమస్యలు పరిష్కారమౌవుతాయని ప్రచారం చేస్తున్నారు. 

కులపరంగా విభజితమైన భారత్‌లో దోపిడీకి గురవుతున్న ప్రజలసమస్యలు పరిష్కరించేందుకు వర్గపోరాటాలు నిర్వహిస్తూనే సామాజిక న్యాయంకోసంకూడా పోరాడాలి. ఈ రెండింటి సమన్వయంద్వారా దోపిడీకి గురవు తున్న కులాలు, వర్గాలను సంఘటితపరచడం అవసరం. అంటే వర్గపోరాటాన్ని సామాజిక పోరాటంతో సృజనాత్మకంగా అన్వయించి అగ్రకుల బూర్జువా, భూస్వా మ్యవర్గాలపై పోరాటం నిర్వహించడంద్వారానే ఈదేశంలో కుల వర్గ సమస్యలకు పరిష్కారాన్ని కనుగొనగలం. కానీ దేశంలోని విప్లవోద్యమంనుంచి వామపక్షాల వరకు ఈ రెండు వర్గాలమధ్య ఐక్యతను సాధించక పోవడంవల్ల ఈ సమస్య జటిలంగా మారుతున్నది.

దున్నేవానికి భూమి దక్కాలనే నినాదంతో మహారాష్ర్టలోని కొంకణ ప్రాంత రైతు లను, రైతు కూలీలను ఏకంచేసి ‘ఖోటీ’లనే భూస్వాములకు, జమీందారులకు వ్యతి రేకంగా ఉద్యమాన్ని నిర్వహించి అంబేడ్కర్‌ విజయం సాధించిన విషయం చాలా మందికి తెలియదు. కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో జరిగిన తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటం కంటే ముందే అంబేడ్కర్‌ ‘దున్నే వానికి భూమి’ నినాదంతో1937లో ఉద్యమించాడు. 1929 ఏప్రిల్‌ 14న రత్నగిరి జిల్లా చిప్లాన్‌లో జరిగిన రైతాంగమహాసభలో రైతాంగ రక్త మాంసా లను పీల్చి పిప్పి చేస్తున్న ఖోటీ పద్ధతికి స్వస్తి చెప్పాలని పిలుపు నిచ్చాడు. 

రత్నగిరి, సతారా, నాసిక్‌, ప్రాంతాల నుండి వేలాది మంది రైతుల్ని సమీకరించి, పెద్ద ఉరేగింపుతో బొంబాయి శాసనసభ వరకు వెళ్ళి ఖోటీ నిర్మూలనగూర్చి ఆందోళనచేశాడు. అంబేడ్కర్‌ ఆందోళన ఫలితంగా 1937 సెప్టెంబర్‌ 17న ఖోటీ నిర్మూలన బిల్లును ప్రవేశపె ట్టించడంలో విజయం సాధించాడు. ఫలితంగా భూస్వాములకు కొంత నష్టపరిహా రాన్నిచెల్లిస్తూ రైతులకు భూమి దున్నుకునే హక్కులను ప్రభుత్వం కల్పించింది. 

మహార్‌ కులాల ప్రజలు వెట్టిచాకిరి చేయడం, అగ్రకులాల పెద్దలను ఒక స్థలం నుండి మరో స్థలానికి భూజాలమీద, కావడీలమీద మోసుకెళ్లడం, చచ్చిన శవాలను పారేయడం, గ్రామాన్ని శుద్ధిచేయడం ఉండేవి. ఈ వెట్టి పనులకు చారెడు గింజలు పండించుకోవడానికి కొద్దిగా భూమిని ఉపయోగించుకోనిచ్చేవారు. దానినే ‘మహార్‌ వతన్‌’ అని పిలిచేవారు. దేశ్‌పాండే, దేశ్‌ముఖ్‌, కులకర్ణి, పటేల్‌ మొదలైన వాళ్ళు ఏ పన్నులు కట్టకుండా ప్రభుత్వ భూముల్ని స్వాధీనం చేసుకొని నిరుపేదల చేత వెట్టి పనులు చేయించుకొనేవారు. వారిచేతనే పన్నులు కూడా కట్టించుకునేవారు. 

భూమి మీద వచ్చే ఫలితాలను ఉన్నత కూలాల వారు అనుభవించేవారు. ఇలాంటి అమానుషాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ అంబేడ్కర్‌ ఆందోళన నిర్వహించి ‘మహార్‌వతన్‌’ నిర్మూ లనకు కృషిచేశాడు.1938 డిసెంబర్‌లో శ్రామికులు సమ్మెలు చేయడానికి వ్యతిరే కంగా పారిశ్రామికవివాదం గురించిన బిల్లును బొంబాయి విధానసభలో ప్రవేశపెట్టారు. ఈ బిల్లు ప్రకారం కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో శ్రామికులు హర్తాళ్‌ చేయడం చట్టవిరుద్ధం. ఈ బిల్లు శ్రామికుల పాలిట శాపంఅని ఆంబేడ్కర్‌ వ్యతి రేకించాడు. ‘స్వాతంత్య్రం కోసం సహాయ నిరాకరణ ఒక పవ్త్రిమైన హక్కు అయితే, శ్రామికులకు హర్తాళ్‌చేసే హక్కు కూడా అంతే పవి త్రమైనది’అని, ఈ బిల్లు శ్రామికులకు పౌరస్వేచ్ఛని నేలరాసే చట్టం అవుతుందన్నాడు. 

ఈ బిల్లుకువ్యతిరేకంగా మజ్‌దూర్‌ యూనియన్‌, స్వతంత్ర మజ్‌దూర్‌ పార్టీలు హర్తాళ్‌ చేయడానికి యుద్ధఢంకా మోగించాయి. ఈ హర్తాళ్‌లో పరులేకర్‌, డాంగే,నింబ్‌కర్‌లతో పా టు అంబేడ్కర్‌ పాల్గొన్నాడు. ‘శ్రామికుల చేతికి పరిపాలనాధికారం రానంతవరకూ వారి సమస్యలు పరిష్కారంకావు’ అని అంబేడ్కర్‌ నినదించాడు.‘కార్మిక, కర్షకుల పాలనలోనే నా ప్రజలు ఈ దేశంలో సామ్యవాదాన్ని స్థాపించగలరు’ అని పేర్కొన్నాడు. అంబేడ్కర్‌ కార్మిక శాఖ మంత్రిగా ఉన్నకాలంలో (1942-1946) శ్రామికుల ప్రయోజనార్థం అనేక చట్టాలు చేశాడు. టీ తోటల్లో పనిచేసే శ్రామికుల పరిస్థితి మెరుగుపడాలని ఇండియన్‌ టీ కంట్రోలు సంస్కరణ బిల్లును ఆమోదింపచేశాడు. 

కార్మికులకు యుద్ధకాలంలో నష్టంవాటిల్లితే వారికి నష్టపరిహారాన్ని యాజమాన్యమే చెల్లించే విధంగా బిల్లు అమలయ్యేటట్టు చూశాడు. గనుల్లో పనిచేసే గర్భవతులైన మిహళలకు ప్రసవకాలపు సెలవులు,జీతం కల్పించేబిల్లును 1945లో ఆమోదిం పచేశాడు.1846లో ఆయన 10 గంటల పనిదినాన్ని 8 గంటల పనిదినంగా తగ్గిం చడానికి బిల్లు పాసు చేయించాడు. 1943 లో ప్లీనరీ లేబర్‌ పరిషత్తులో పారిశ్రా మికీకరణమీద ఉపన్యాసమిస్తూ- పెట్టుబడిదారీ పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో- పనిచేసే వాళ్ళు బీదరికంలో ఉండవలసి వస్తుంది, పనిచేయని వారి దగ్గర లెక్కపెట్టలేనంత పెట్టుబడి పొగవుతుంది అని తెలిపారు. 

ఒక వైపు రాజకీయ అసమానత్వం రెండోవైపు ఆర్థికవ్యత్యాసాలతో, శ్రామికులకు కూడు, గూడు, గుడ్డ, ఆరోగ్యమైన జీవితం లభించనంతవరకు, గౌరవంగా తలెత్తుకుని నిర్భయంగా జీవి తాన్ని గడపనంతవరకు స్వాతంత్య్రానికి ఏమి అర్ధం లేదని అన్నాడు.కార్మిక నాయకులు తమ విభేదాలు మరచి, ఐక్యవేదికగా ఏర్పడి పెట్టుబడి దారీ విధానాన్ని ఎదుర్కొనాలని పిలుపునిచ్చాడు. కార్మికులు ఉద్యమించి బ్రిన్‌లో రెండు పర్యా యాలు ప్రభుత్వాన్ని చేజిక్కించుకోగలిగారు. బ్రిటన్‌లో వలె భారతీయ కార్మిక వర్గం ఈ దేశంలో కూడా రాజ్యాధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవాలని పిలుపునిచ్చాడు. 

65 సంవత్సరాల స్వతంత్ర భారతంలో నేటికీ కులవివ, అంటరాతనం వివిధ రూపాల్లో నేటికీ కొనసాగుతోంది. దళితులకు దున్నుకోవడానికి భూమి లేదు, స్వాతంత్య్ర ఫలాలు నేటికీ దళితులకు అందని ద్రాక్షగానే మిగిలిపోయాయి. దళితులకు, జలయజ్ఞం పేరుతో కోట్ల రుపాయల కేటాయింపులు చేస్తున్నా, అసలు భూములేలేని దళితులకు ఒరిగేదేమిటని ప్రశ్నించేవారే లేరు. సీట్లదగ్గర కులాన్ని వాడుకోనే నాయకులు దళితుల సమస్యలను పట్టించుకోవడం లేదు. అంబేడ్కర్‌ వారసులమంటూ చెలామణఇవుతూ, దళిత ప్రతినిధులుగా చట్టసభల్లో ఎన్నిక యిన నాయకులు చట్టసభల్లో వీటిగురించి పల్లెత్తు మాటైనా మాట్లాడలేకపోతున్నారు. 

దళితులకు వ్యతిరేకంగా ప్రభుత్వాలు అనేక విధానాలు చేపడుతున్నా వాటి ని వ్యతిరేకించకుండా ప్రభుత్వాలకు వత్తాసు పలకడం ఎంత వరకు సమంజసమో ఆలోచించాలి. అంబేడ్కర్‌ వారసులుగా ‘బోధించు, సమీకరించు, పోరాడు’ అనే నినాదాన్ని ముందుకు తీసుకుపోవాల్సిన, దళిత వ్యతిరేక చర్యలపైన పోరాడాల్సిన బాధ్యత అందరిమీదా ఉంది. అంబేడ్కర్‌ ఆశయాలు కొనసాగించడం అంటే కేవలం ఆయన జయంతికి, వర్థంతికి నివాళ్ళు అర్పించడమే అని నేటి నాయకులందరూ అనుకుంటున్నారు. ఆయన జయంతి వర్థంతి సందర్భాలలో తప్ప ఆయన పోరాటా లను గుర్తుకు తెచ్చుకోవడం లేదు. డా అంబేడ్కర్‌ వర్థంతి సందర్భంగానైనా ఆయన ఆశయాలను ముందుకు తీసుకుపోవడానికి పునరంకితం కావలసి ఉంది. 

- డిసెంబర్‌ 6 అంబేడ్కర్‌ వర్ధంతి

Surya Telugu News Paper Dated: 6/12/2012 

కులనిర్మూలన మార్గదర్శకుడు - పాపని నాగరాజు

అంబేద్కర్ గురించి మాట్లాడుకోవటమంటే కులవ్యవస్థ గురించి మాట్లాడుకోవడమే. కులవ్యవస్థలో అంతర్భాగమైన వర్ణవ్యవస్థ గురించి మాట్లాడుకోవడమే. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే ప్రత్యామ్నాయంగా కుల స్థిరీకరణ వాద వ్యతిరేక, కుల-వర్గ వ్యవస్థల నిర్మూలన గురించి మాట్లాడుకోవడమే. ఈ దేశంలోని కులవాదులు, వర్గవాదులు అంబేద్కర్‌ను ఈ దృష్టితో చూడకపోవడంతో బ్రాహ్మణీయ అగ్రకుల పాలకవర్గాలు రాయితీలు, రాజ్యాధికారానికే(ఎంపీ, ఎమ్మెల్యే) పరిమితం చేసి నిజమైన కుల అణిచివేత, వివక్షత, విభజన వ్యతిరేక స్వయం గౌరవం, సామాజిక న్యాయాన్ని (ఎవరెంతో - వారికంతా!, మీది మీకు - మాది మాకు!) కాలగర్భంలో కలిపి వారి అధికారాన్ని, కుల స్థిరీకరణను సుస్థిరం చేసుకుంటున్నారు. ఈ పరిస్థితి రావడానికి కారణం ఏక కులపోరాట వాదులు, ఏక వర్గపోరాట వాదులు వైఫల్యం చెందడమే. కనుక కులవ్యవస్థ వ్యతిరేక పోరాటాల్ని వర్గవ్యవస్థ వ్యతిరేక పోరాటంతో సమన్వయం చేసుకొని ఈ దేశ సామాజిక విప్లవాన్ని నిర్మించే పాత్రను తీసుకోవాల్సిన బాధ్యత నిజమైన అంబేద్కర్, మార్క్స్ వాదులది.

అంబేద్కర్‌ను, తను పుట్టిన శూద్రవర్ణంలోని మెజార్టీ ప్రజల్ని ఈ దేశంలోని వర్ణ-కుల వ్యవస్థ మనుషులుగా చూడ నిరాకరించి అణచివేసి, వివక్ష చూపి అమానవీయంగా దోపిడీ చేసింది. అందుకే అంబేద్కర్ కులవ్యవస్థ వ్యతిరేకతను కలిగి, ఆచరణ ద్వారా దాని నిర్మూలనకు కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు. ఈ దృష్టితోనే ఎన్నికష్టాలెదురైనా విద్యను మానలేదు. ప్రపంచ చరిత్రను, మానవ సమాజ పరిణామక్రమాన్ని, సామాజిక, రాజకీయ, ఆర్థిక శాస్త్రాల్ని, బ్రాహ్మణవాద శాస్త్రాల్ని అధ్యయనం చేశారు. ఈ చరిత్ర అవలోకనం చేసుకోవడంతోనే సింధు ప్రాంతంలో ఆర్యులు దండయాత్ర చేసి వర్ణ-కుల వ్యవస్థల్ని ఎలా నిర్మించారో అధ్యయనం చేశారు. అందుకే ప్రపంచ మేధావులు ఐదుగురిలో ఒకరుగా అంబేద్కర్ పేరొందారు.

కుల వ్యవస్థ వ్యతిరేక పోరాటంలో భాగంగా అంబేద్కర్ పలు పోరాటాలు చేశారు. 1928లో సా«ధారణ నియోజకవర్గాలతో పాటు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు కావాలని, అస్పృశ్యులకు వయోజన ఓటు హక్కు కావాలని కింది కులాల పక్షాన పోరాడారు. 1938 ఫిబ్రవరిలో రైల్వే కార్మికుల సభలో పాల్గొని 'బ్రాహ్మణిజం-క్యాపిటలిజం' ఈ రెండూ ఇండియా ప్రజలకు ప్రధాన శత్రువులని ప్రకటించారు. మౌలిక పరిశ్రమలు, భూమి తదితరాలు జాతీయం చేయాలంటూ ప్రకటించారు. 1949లో న్యాయశాఖ మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు హిందూకోడ్ బిల్లు(స్త్రీలకు జీవించే హక్కు, స్వేచ్ఛ కావాలని)ను ప్రవేశపెట్టారు. బ్రాహ్మణులైన ఆర్ఎస్ఎస్ వాది స్వామికర్ పతీజీ మహారాజ్, బాబు రాజేంద్ర ప్రసాద్, రాంనారాయణ సింగ్‌ల వ్యతిరేక ఉద్యమ ప్రభావంతో నెహ్రూ ఆ సాకును చూపి బిల్లును అడ్డుకున్నారు. దీనిని నిరసిస్తూ మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. అంతేకాదు చిన్న రాష్ట్రాల్ని ఏర్పాటు వల్ల పీడిత కులాలు అధికారంలోకొస్తారని, పరిపాలనకు సౌలభ్యముంటుందని చిన్న రాష్ట్రాల ఏర్పాటును బలపర్చారు.

బ్రాహ్మణిజం సృష్టించిన దేవుళ్లను, వేదాల్ని, పురాణాల్ని, పుట్టుపూర్వోత్తరాల్ని తన రచనల ద్వారా బయటపెట్టి సమాజాన్ని మేల్కొలిపారు. గాంధీ, కాంగ్రెస్‌లు హిందూ మత - కుల రక్షణను చేపట్టి శూద్రాతిశూద్ర ప్రజల్ని ఆధునిక బానిసలుగా చేసేందుకే ఏర్పడ్డాయని అంబేద్కర్ నిరూపించారు. ఈ దృష్టితోనే 1927 డిసెంబర్ 25న మనుధర్మ శాస్త్రాన్ని దగ్ధం చేశారు. అందుకే ఆర్ఎస్ఎస్ వాదులు అంబేద్కర్‌ను హిందూ కులవ్యవస్థకు వ్యతిరేకిగా ప్రకటిస్తారు. మొత్తంగా అంబేద్కర్‌ను కేంద్రం చేసుకుని ఈ దేశ పీడిత ప్రజల నిర్మూలనకు బ్రాహ్మణీయ 'హిందూ' కులతత్వవాదులు విధ్వంసం చేస్తున్నారు. దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఇండియాలో కులరహిత, వర్గరహిత సమతా రాజ్యాన్ని నిర్మించేందుకు ఇండియా విప్లవకారులు అంబేద్కర్ కుల నిర్మూలన కార్యక్రమాన్ని పరిశీలించి స్వీకరించడం అవసరం.

హిందూ మతం మూలవాసులైన శూద్రాతిశూద్రులను మనుషులుగా చూడలేదు కనుక కులవ్యవస్థకు ముఖద్వారమైన హిందూ మతాన్ని తిరస్కరించి బౌద్ధాన్ని స్వీకరించారు అంబేద్కర్. బౌద్ధం మూలవాసుల్ని మనుషులుగా గుర్తించడమే అందుకు కారణం. ఈ మతస్వీకరణే అంబేద్కర్ ఆలోచనా విధానానికి ఆటంకంగా మారి తే ఆ మత స్వీకరణను విమర్శనాత్మకంగా తిరస్కరించాలిందేగానీ ఆ పేరుతో అంబేద్కర్ ఆలోచనను స్వీకరించరాదనడం విచారకరం.

బ్రిటిష్ వలసవాదులు, వారి పరిపాలన ద్వారా అస్పృశ్యులైన దళిత బహుజన ఆదివాసీ గిరిజన, మత మైనార్టీ ప్రజలకు హక్కులు పొందడంతోనే బ్రాహ్మణీయ మార్క్సిస్టులు, విప్లవ మార్క్సిస్టులు అంబేద్కర్‌ను సామ్రాజ్యవాదుల ఏజెంట్‌గా చిత్రీకరిస్తున్నారు. ఇండియా అధికార మార్పిడి కాబోతున్న సమయంలో బ్రాహ్మణ పాలకులు ఈ ప్రజలకు ఏమీ అందివ్వబోరని, వారికన్నా బ్రిటిష్ వలసవాదులే బడుగుల హక్కుల్ని గుర్తిస్తారని వారితో పోరాడాడు. ఇదే అంబేద్కర్ చేసిన నేరమా? నేడు నక్సలైట్, ప్రజా ఉద్యమాలు ఈ ప్రభుత్వాలు ప్రజల్ని హత్యచేస్తున్నాయని గ్రహించి వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న వారిని అరెస్టు చేస్తే విడుదల చేయమని ప్రజాప్రతినిధులను, ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేసి విడుదల చేయిస్తున్న పరిస్థితి ఉంది. ఈ ప్రభుత్వాన్ని తిరస్కరించే వారు ఇలా విడుదల చేయమని అడగడం ఎలా సరైందో అంబేద్కర్ బ్రిటిష్ వారిని కింది కులాల హక్కుల్ని అడగడమూ అలానే సరైంది. దీనిని సాకుగా చూపి బ్రాహ్మణత్వాన్ని తిరస్కరించలేని బ్రాహ్మణ మార్కిస్టులు, విప్లవ మార్కిస్టులు అంబేద్కర్‌ను బ్రిటిష్ వలసవాదుల ఏజెంట్‌గా చిత్రీకరించారు. ఇదే బ్రాహ్మణీయ మార్క్సిస్టు వాదం.

ఈ దృష్టితో అంబేద్కర్ సహాయాన్ని స్వీకరించిన వీరన్న కొంతమేరకు ప్రయోగం చేసి మార్గాన్ని చూపారు. కనుక కుల పోరాటమంటే కుల స్థిరీకరణ కాదు, వర్గ పోరాటాన్ని మోసుకెళ్లే విప్లవ పోరాటం. వర్గపోరాటాన్ని విజయవంతం చేసే పోరాటంగా కులపోరాటాల్ని ప్రత్యామ్నాయ దృష్టితో నిర్మించాల్సి ఉంది. అప్పుడే అంబేద్కర్‌కు నిజమైన నివాళి.

- పాపని నాగరాజు

రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి, సామాజిక తెలంగాణ మహాసభ

(నేడు డా.బి.ఆర్. అంబేద్కర్ 56వ వర్ధంతి)

Andhra Jyothi News Paper Dated: 6/12/2012